Keuzehulp Scheermes

KEUZEHULP SCHEERMES

Staalsoort

Een hedendaags open scheermes kan van diverse materialen worden gemaakt. Zachte staalsoorten hebben het voordeel dat ze makkelijk scherp te houden zijn en zich makkelijker plooien. Harde staalsoorten (zoals RVS) blijven langer scherp maar zijn moeilijker scherp te houden. Roest op het scheermes betekent, als het te diep is ingevreten, het einde van het scheermes als gebruiksvoorwerp.

 

Koolstofstaal

Het meest gebruikte staal voor open scheermessen.

 

Zilverstaal

Een gereedschapsstaallegering die tot 64 gr Rockwell kan worden gehard en tot een hoge glans kan worden gepolijst. Het bevat geen zilver: UK specification BS-1407, koolstof 0.95–1.25, mangaan 0.25–0.45, chroom 0.35–0.45, silicium 0.40 max.

 

Roestvast staal

Een zeer hard staal dat nauwelijks roest. Blijft langer scherp maar is moeilijker scherp te krijgen.


Damaststaal

Een uit laagjes met verschillende eigenschappen opgebouwd, zeer kostbaar staal met typisch patroon dat de eigenschappen van heel hard en heel zacht tracht te combineren.

 

Maten 

De breedte van een scheermes wordt weergegeven in achtsten van een inch. De gangbaarste messen zijn 5/8" breed wat overeenkomt met 1,8 centimeter. Hoe langer of zwaarder de baard hoe breder het scheermes mag zijn. Zachtere of lichtere baarden kunnen met een smaller mes geschoren worden. Welk mes men gebruikt is echter grotendeels een kwestie van persoonlijke voorkeur.

 

Slijping 

Messen worden op de fabriek tussen 2 ronddraaiende slijpstenen geslepen, waardoor het holle flanken krijgt. Dit noemt men een full hollow ground. De snede wordt dan op een zeer fijne steen, bv. een Japanse watersteen of een Belgische coticulesteen, met een korrelgrootte van 6000 à 12000 geslepen. Vervolgens wordt het mes op een spanriem met slijppasta gepolijst. Ten slotte wordt het mes voor iedere scheerbeurt op een strijkriem met aan een zijde canvas en aan de andere kant juchtleer gericht en gepolijst, waarna het zo scherp is dat men er een haar zonder druk mee kan doorsnijden. Het goed scherpen van een scheermes is een kunst die men pas na oefening beheerst en waarbij ervaring tot voordeel strekt. Eenmaal scherp hoeft een scheermes, afhankelijk van het gebruik, maar  enkele malen per jaar op een steen te worden geslepen. De strijkriem en bij iets ernstiger botheid is de spanriem met pasta voldoende.

 

Punttype
  • Punttypes en dus de scheermessen kan men onderverdelen in 3 types: 
  • Recht: Rechthoekig mes met een scherpe punt. 
  • Franse punt (of oblique): Rechthoekig mes met een licht afgeronde punt. 
  • Ronde punt: Rechthoekig mes met ronde punt.

 

Elementen

Keuzehulp Scheermes

 

Dagelijks onderhoud 

Na een rustpauze van 24 tot 48 uur heeft het metaal van de snede zich weer grotendeels hersteld van de vervormingen, opgelopen bij het doorsnijden van de baardharen. Voor het scheren richt je je mes op de canvas zijde van een scheerriem om alle metaaldeeltjes weer in de goede richting te zetten. Dit gaat als volgt: Hang je scheerriem aan een stevige haak. Haal de onderzijde van de riem naar je toe en houd zoveel spanning op de riem dat hij nog iets doorbuigt. Verwijder met je hand de losse stofdeeltjes aan de canvaszijde en plaats het mes vlak op de onderzijde van de scheerriem met de rug van het mes naar boven. Nu ga je rustig, zonder druk op het mes uit te oefenen, naar boven waarna je het mes boven aangekomen rustig over de rug omdraait en weer naar beneden beweegt.

Laat aan de uiteinden van de riem altijd wat canvas en leder ongebruikt zodat je het mes zeker niet beschadigt aan de uiteinden van de riem. Herhaal dit ongeveer 15 keer. Vervolgens draai je de scheerriem met de lederzijde naar je toe en herhaal je dezelfde handelingen, maar dan op het leder om het mes een beetje bij te slijpen en te polijsten. Herhaal dit tussen de 20 á 25 keer.

 

Scherpen 

Wanneer het mes bot aanvoelt, is het nodig een spanriem te gebruiken. Deze spanriem kent twee zijden: een gekleurde rode of groene zijde en een bruine zijde. De gekleurde zijde wrijf je in met een slijppasta. Dit hoeft niet iedere keer. Zolang het mes een slijpend geluid op de riem maakt zit er voldoende pasta op. Laat de pasta even indrogen wanneer je hem opgezet hebt. Vervolgens beweeg je het mes op dezelfde wijze als op de scheerriem, ongeveer 10 keer over de spanriem. Daarna 10 keer op het canvas en 20 keer op het leder van de scheerriem.

 

Herstellen 

Is de snede van je mes werkelijk beschadigd, dan gebruik je een slijpsteen om de snijvlakken te herstellen. Hiervoor gebruik je de Belgische Blauwe Wetsteen (korrelgrootte 4000) of liever nog de Coticul. Deze Coticule is een natuurlijke slijpsteen met een gele kleur en een zeer fijne korrelgrootte (8000). Je kunt meer over deze bijzondere slijpsteen lezen onder de rubriek “onze merken”, Ardennes Coticule. Voordat je de steen gebruikt, besprenkel je deze met water, vermengd met een druppel afwasmiddel. Daarna neem je een klein stukje coticule en wrijf je hiermee over de gele zijde van de steen tot er een melkwit papje op de steen ontstaat. Dit papje bevat vele miljoenen slijpdeeltjes.

 

Nu leg je je scheermes volledig vlak op de slijpsteen met de smalle kant van de schouder van het mes tussen duim en wijsvinger en een vinger van de andere hand leg je op de bovenzijde van het lemmet. Dit enkel voor de begeleiding van het mes. Oefen zeker geen druk uit! Nu beweeg je het mes heen en weer over de steen en beschrijf je als het ware een letter “X” waardoor je de gehele snede van het mes raakt. Maar anders dan bij de scheerriem volgt de rug van het mes nu de snede.

 

Draai het mes altijd over de rug. Wanneer je het mes per abuis over de snede draait, is de snede weer bot. Een scheermes wat terug scherp gemaakt moet worden heeft genoeg aan zo’n 10 bewegingen over de slijpsteen. Een mes wat beschadigd is, vergt meer bewegingen. Vergeet dan niet je slijpsteen en snede tussendoor braamvrij te maken. Anders zou je je scheermes enkel maar beschadigen. Na het slijpen op de steen maak je het lemmet droog met een doekje zonder de snede te raken. Vervolgens maak je met je mes weer een slijpbeweging over de natte slijpsteen. Wanneer het water nu op het lemmet komt en er niet onderdoor gaat, weet je dat het mes volledig vlak is. Maak het mes nu weer droog en herhaal dit ook aan de andere zijde van het mes. Nu de snede weer hersteld is en je met je mes een keer voorzichtig door een dun nat papiertje gesneden hebt om de eventuele bramen te verwijderen, kun je de scherpte van het mes testen. Dit gaat als volgt: Maak je duimnagel vochtig in je mond; beweeg de snede langzaam naar je natte duimnagel. Op een gegeven moment lijkt het alsof het mes door de nagel aangetrokken wordt. Het mes bijt als het ware in je nagel.

 

Nu neem je de spanriem en maak je zo’n 15 bewegingen.  Vervolgens op het canvas van de scheerriem zo’n 10 bewegingen, waarna je de snede polijst op de lederen kant, ongeveer 20 keer. Je mes zou nu weer in een optimale staat moeten zijn. Maar ook hier geldt: Oefening baart kunst. Voor meer informatie willen wij u graag wijzen op onze workshop “open scheermes”.