Alles informatie over het Klassiek Open Scheermes

Klassiek open scheermes kopen? Scheersalon helpt met het maken van je keuze!

In het artikel over het klassiek open scheermes vind je:

Het kiezen van een open scheermes of straight razor kan een moeilijke opgave zijn. Klassiek open scheermessen zijn namelijk te vinden in verschillende soorten en maten. De staalsoort, maten, slijpen en het onderhoud spelen een grote rol in het scheren met een klassiek open scheermes. Hierdonder is te lezen hoe je het best jouw open scheermes kunt onderhouden en welk open scheermes bij u past!

Scheersalon biedt een ruim assortiment open scheermessen van onder andere de merken Böker, Dovo, Ralf Aust en Wacker. Naast de klassiek open scheermessen biedt Scheersalon ook moderne open scheermessen

Wat is een open scheermes?

Staalsoort

Een hedendaags open scheermes, ook wel 'straight razor' genoemd, kan van diverse materialen worden gemaakt. Zachte staalsoorten hebben het voordeel dat ze makkelijk scherp te houden zijn en zich makkelijker plooien. Harde staalsoorten (zoals RVS) blijven langer scherp maar zijn moeilijker scherp te houden. Roest op het scheermes betekent, als het te diep is ingevreten, het einde van het scheermes als gebruiksvoorwerp. 

  • Koolstofstaal: het meest gebruikte staal voor open scheermessen. 
  • Zilverstaal: een gereedschapsstaallegering die tot 64 gr. Rockwell kan worden gehard en tot een hoge glans kan worden gepolijst. Het bevat geen zilver: UK specification BS-1407, koolstof 0.95–1.25, mangaan 0.25–0.45, chroom 0.35–0.45, silicium 0.40 max. 
  • Roestvast staal: een zeer hard staal dat nauwelijks roest. Blijft langer scherp maar is moeilijker scherp te krijgen. 
  • Damaststaal: een uit laagjes met verschillende eigenschappen opgebouwd, zeer kostbaar staal met typisch patroon dat de eigenschappen van  heel hard en heel zacht combineert.

Maten

De breedte van een open scheermes/straight razor wordt weergegeven in achtsten van een inch. De gangbaarste open scheermessen zijn 5/8" breed wat overeenkomt met 1,8 centimeter. Hoe langer of zwaarder de baard hoe breder het scheermes mag zijn. Zachtere of lichtere baarden kunnen met een smaller scheermes geschoren worden. Welk scheermes men gebruikt is echter grotendeels een kwestie van persoonlijke voorkeur.

Slijping

Klassieke open scheermessen worden op de fabriek tussen 2 ronddraaiende slijpstenen geslepen, waardoor het holle flanken krijgt. Dit noemt men een full hollow ground. De snede wordt dan op een zeer fijne steen, bv. een Japanse watersteen of een Belgische coticulesteen, met een korrelgrootte van 6000 à 12000 geslepen, en vervolgens op een spanriem met slijppasta gepolijst. Ten slotte wordt het mes voor iedere scheerbeurt op een strijkriem met aan een zijde canvas en aan de andere kant juchtleer gericht en gepolijst, waarna het zo scherp is dat men er een haar zonder druk mee kan doorsnijden. Het goed scherpen van een scheermes is een kunst die je door oefening jezelf eigen maakt. Eenmaal scherp hoeft een scheermes bijna nooit meer op een steen te worden geslepen; de strijkriem – en bij iets ernstiger botheid de spanriem met pasta – is afdoende.

Punttypes

Punttypes – en dus de scheermessen – kan je onderverdelen in 4 types:
  • Recht: rechthoekig mes met een scherpe punt. 
  • Franse punt (of oblique): rechthoekig mes met een licht afgeronde punt. 
  • Barbersnotch: met een kleine inkeping op de punt. 
  • Ronde punt: rechthoekig mes met ronde punt.

Klassiek Open Scheermes

Het onderhoud van het open scheermes

Dagelijks onderhoud

Na een rustpauze van 24 tot 48 uur heeft het metaal van de snede zich weer grotendeels hersteld van de vervormingen opgelopen bij het doorsnijden van de baardharen. Voor het scheren richt je je mes op de canvaszijde van een scheerriem om alle metaaldeeltjes weer in de goede richting te zetten. Hang je scheerriem aan een stevige haak, haal dan de onderzijde van de riem naar je toe en houd zo veel spanning op de riem dat hij nog iets doorbuigt. Verwijder met je hand de losse stofdeeltjes aan de canvaszijde en plaats het mes vlak op de onderzijde van de scheerriem met de rug van het mes naar boven. Nu ga je rustig naar boven zonder druk op het scheermes uit te oefenen. Wanneer het mes boven aankomt draai je rustig om over de rug en beweeg je weer naar beneden. 

Laat aan de uiteinden van de riem altijd wat canvas en leder ongebruikt zodat je het mes zeker niet beschadigd aan de uiteinden van de riem. Herhaal dit ongeveer 15 keer. Vervolgens draai je de scheerriem met de lederzijde naar je toe en herhaal je dezelfde handelingen, maar dan op het leder om het open scheermes een beetje bij te slijpen en te polijsten. Herhaal dit tussen de 20 à 25 keer.

Klassiek Open scheermes scheerriem onderhoud

Scherpen

Wanneer het scheermes bot aanvoelt is het nodig een spanriem te gebruiken. Deze spanriem heeft twee zijdes: een gekleurde rode of groene zijde en een bruine zijde. De gekleurde zijde smeer je in met een slijppasta. Dit hoeft niet iedere keer; zo lang het mes een slijpend geluid op de riem maakt zit er voldoende pasta op. Laat de pasta even indrogen wanneer je hem opgezet heeft, en vervolgens beweegt u het mes op dezelfde wijze als op de scheerriem ongeveer 10 keer over de spanriem. Daarna 10 keer op het canvas en 20 keer op het leder van de scheerriem.

Hier vind je nog meer over het onderhoud van het open scheermes.

Straight razor spanriem onderhoud

Herstellen van het open scheermes

Is de snede van je open scheermes echt beschadigd, dan gebruik je een slijpsteen om de snijvlakken te herstellen. Hiervoor gebruik je de Belgische blauwe wetsteen (korrelgrootte 4000) of liever nog de Coticule wetsteen. Dit is een natuurlijke slijpsteen met een gele kleur en een zeer fijne korrelgrootte (8000). Voordat je de steen gebruikt besprenkel je deze met water, vermengt met een druppel afwasmiddel. Daarna neem je een klein stukje slijpsteen en wrijf je daarmee over de gele zijde van de steen tot er een melkwit papje op de steen ontstaat. Dit papje bevat miljoenen slijpdeeltjes. 

Nu legt je het open scheermes volledig vlak op de slijpsteen met de smalle kant van de schouder van het mes tussen duim en wijsvinger en een vinger van de andere hand op de bovenzijde van het lemmet, enkel voor de begeleiding van het mes. Oefen zeker geen druk uit! Nu beweeg je het mes heen en weer over de steen en maak je als het ware een letter “X”, waardoor je de gehele snede van het mes raakt. Anders dan bij de scheerriem volgt de rug van het mes nu de snede. 

Draai het open scheermes altijd over de rug. Wanneer je het mes per abuis over de snede draait is het weer bot. Een klassiek open scheermes dat gescherpt moet worden heeft genoeg aan zo’n 10 bewegingen over de slijpsteen. Een beschadigd open scheermes vergt meer bewegingen. Vergeet dan niet je slijpsteen en snede tussendoor braamvrij te maken, anders zou je het scheermes alleen maar beschadigen.

Na het slijpen op de steen maak je lemmet droog met een doekje zonder de snede te raken. Vervolgens maak je met je mes weer een slijpbeweging over de natte slijpsteen. Wanneer het water nu op het lemmet komt en er niet onderdoor gaat weet je dat uw mes volledig vlak is. Maak je mes nu weer droog en herhaal deze handeling ook aan de andere zijde van het mes. Nu de snede weer hersteld is en je met je mes een keer voorzichtig door een dun nat papiertje gesneden hebt om eventuele bramen te verwijderen kun je de scherpte van het open scheermes testen. Maak je duimnagel vochtig in je mond. Beweeg vervolgens de snede van het mes langzaam naar je natte duimnagel. Op een gegeven moment lijkt het alsof het mes door de nagel aangetrokken wordt. Het mes bijt als het ware in je nagel. 

Maak nu 15 bewegingen op de spanriem, gevolgd door 10 bewegingen op het canvas van de scheerriem. Daarna polijst je de snede op de lederen kant met zo'n 20 bewegingen. Je scheermes is nu weer in optimale staat, maar ook hier geldt: oefening baart kunst.

Meer over slijpen en scherpen kom je te weten tijdens onze scheercursus.

Klassiek scheermes slijpsteen onderhoud